Het favoriete ambacht van Erna

Ik ben Erna Gerritsen, geboren in 1947, en ik ben spinner in het Ambachtenmuseum. Toen ik hier ooit als bezoeker rondliep, kwam ik langs het ambacht ‘spinnen’. Ik dacht: dát kan ik wel doen. Ik sprak de eigenaar aan en ben als vrijwilliger aan de slag gegaan.

Ik breng veel tijd door achter het spinnenwiel. Spinnen heb ik in de jaren zeventig geleerd, en sindsdien ben ik me er steeds meer in gaan verdiepen. Naast mijn werk in het museum geef ik ook cursussen wolspinnen aan ouderen. Velen van hen hebben de oorlog meegemaakt, toen wol nog schaars was. Soms werden plukjes wol direct van het prikkeldraad afgehaald. Nu wordt wol bijna als wegwerpmateriaal gezien. Het ambacht is daardoor grotendeels uit beeld verdwenen. Juist daarom vind ik het belangrijk om het te laten zien en mensen ermee in aanraking te brengen. Dat is ook waarom ik dit vrijwilligerswerk ben gaan doen.

Spinnen is al eeuwenoud. Vijf eeuwen voor Christus werd er al wol gesponnen. Holbewoners waren de eersten die ermee experimenteerden. Ze droegen vellen van schapen, want een schaap was makkelijker te vangen dan een beer. Iemand ontdekte dat je van losse wol een draad kon maken, en daar doeken van kon weven. Eerst werden schapen nog gedood voor hun vacht, maar later kwamen mensen erachter dat je ze ook kon scheren.

In de 18e eeuw begonnen meisjes al jong met spinnen, breien en weven. Tegen de tijd dat ze trouwden, moest de uitzet compleet zijn. Alles werd netjes opgeborgen in de linnenkast, met geborduurde bandjes ertussen. Als er bezoek kwam, gingen de kastdeuren open, zodat men kon zien hoe ijverig het meisje was geweest. De uitzet liet zien hoe goed ze voorbereid was, en eigenlijk ook hoeveel ze waard was.

Voor rijke meisjes was dat makkelijker. Die hadden tijd, goed materiaal en vaak hulp. Hun kast was een echte pronkkast, met glanzende lakens en fijn borduurwerk. Voor arme meisjes was het een stuk lastiger. Die werkten vaak in dienst, hadden weinig geld en nauwelijks tijd voor hun eigen uitzet. Toch werd van iedereen verwacht dat ze iets meebrachten.

Kom vooral eens langs in het museum en ontdek het oude ambacht van het wolspinnen. Er is veel te vertellen, en de stoel staat voor je klaar!