Het favoriete ambacht van Jan

Geplaatst op: 19 apr 2026

Ik ben Jan Visser, 82 jaar oud en ik ben al ongeveer 2,5 jaar vrijwilliger in het museum. Ik ben hier gekomen door een andere vrijwilligster, de spinster. Mijn vrouw had connecties met de spinster en toen ik een keer het museum bezocht werd ik door haar overgehaald om vrijwilliger te worden. Ik hoefde niet lang na te denken of ik dat wilde, ik zei gelijk; dat ga ik doen! Alleen ik ga niet spinnen, ik ga houtbewerken!

De drukte ontsnappen

Ik ben begonnen met hout bewerken toen de computers meer en meer gebruikt gingen worden. In die tijd moest alles snel gebeuren en ging ik hout bewerken om mijn gedachten tot rust te laten komen. Ik ben nu ongeveer 30 jaar bezig met het houtsnijden en het geeft me nog steeds plezier en ontspanning! Dan nu de vraag; hoe moet je houtbewerken? Je begint met een mooie lindenhouten plankje, dit is namelijk het fijnste hout om mee te werken. Dit komt omdat het redelijk zacht is en het hout heeft weinig jaarringen. Nadat je hout heb gevonden, ga je op zoek naar een tekening die je na wilt gaan maken en bedenk je waar je het op gaat maken. Je kan bijvoorbeeld een dienblad, kistje of een houten blik gebruiken. Als je dit hebt bedacht kopieer je de tekening en plak je het op je hout. Je pakt een mes en ga dan het hout uitsnijden! Ik zeg vaak tegen de mensen; als je een pen kunt vasthouden en lijnen kunt tekenen, dan kan je ook houtsnijden! Het is namelijk een oude volkskunst en het is makkelijk aan te leren! En natuurlijk zal het niet direct de eerste keer lukken, als ik nu mijn eerste creatie terug zie schaam ik mij ervoor terwijl ik er toen echt trots op was!

Wat ik zo leuk vind aan dit ambacht is dat je mensen zodanig enthousiast kan maken met houtsnijden dat ze zelf ook hout gaan bewerken! Ik krijg weleens van bezoekers die een tijd geleden geweest zijn een foto door van hun creaties. Dat is natuurlijk erg leuk om te zien! Voor houtsnijden heb je ook niet veel gereedschap nodig. Wat je nodig heb is een stukje hout en een mesje (eventueel Stanley)! Als je het echt goed wilt gaan doen heb je natuurlijk wel iets meer nodig. Gelukkig het is allemaal heel makkelijk te vinden en het is ook niet duur. Als je in het museum bent moet je eens opletten met wat voor simpele gereedschappen ze vroeger werkten! Ik denk zelf dat mensen vroeger meer plezier hadden in hun werk omdat het allemaal veel simpeler was. Je hebt tegenwoordig zo’n overvloed aan bepaalde dingen!

Fries houtsnijwerk

Wist je trouwens dat houtsnijden ook wel Fries houtsnijwerk wordt genoemd? Wat me wel opvalt is dat alleen de Friezen het zo noemen haha. Zelf denk ik niet dat het houtbewerken iets met de Friezen te maken heeft. Dat zal ik eens uitleggen. De vroegere kerktorens waren allemaal gemaakt van hout. De horizontale balk die in de kerk te zien was, die was vaak bewerkt en versiert. Deze balk noemde je de Fries! Ik denk dus dat het daar vandaan komt, dus het heeft niets met Friesland te maken!